Ara-tantara, niroso tamin`ny fanjanahantany ny frantsay tamin`ny taonjato faha-19. Taorian`ny ady lehibe faharoa dia betsaka ny firenena zanatany nangalana miaramila niady nanafaka an`i Frantsa tamin`ny alemana ka teo no nitsiry ny fanomezana fahaleovantena.
Rehefa nandeha ny fitondran`ny Jeneraly Charles de Gaulle, sadasada ihany ireo firenena ireo, ka natsangana ny frantsa-afrika. Io no mba nahafahan`ny frantsay miaro ny tombontsoany rehetra na politika na toekarena amin`ireny firenena zanatany ireny. Raha izao vanim-potoana izao no jerena, ny filoham-pirenena Frantsay, Emmanuel Macron, miezaka mampiseho amin`ny seho ivelany fa te hiala amin`izay fomba frantsa afrika, izany hoe ny fitsinjovana fotsiny tombontsoan`ny frantsay ao anatin`ilay fiaraha-miasa. Efa hitany fa betsaka ny firenena goavana toy ny sinoa, brezilianina, indianina… izay tena manampy ny firenena afrikanina toa an`i Madagasikara. Efa te hiala amin`ny ziogan-kolontsaina frantsay sy fanjanahana amin`ny endriny hafa ny Malagasy. Fomba hafa no apetraky ny Frantsay: karazana fiandaniana amin`ireo kandidà izay hoheverina hatanjaka sy hahazo ny amboara. Fametrahana fiaraha-miasa eo amin`ny roa tonta amin`ny alalan`ny fifanarahan’asa (accords bilateraux). Tafiditra amin`izany ihany koa ny fifanampiana andavanandro ataon`ny frantsay mba tsy ahafahantsika miala tanteraka eo ambany vahohony (AFD, …) Hitantsika ny fitsarana, ny zandarimariam-pirenena, polisim-pirenena, eo amin`ny sehatra fampandrosoana sy ara-toekarena mba hahazo izay fanampiana mivantana avy amin`ny Frantsay. Madagasikara anefa manana harena ankibon`ny tany, manana harena an-dranomasina raha ohatra ka tsara tantana ireny zavatra rehetra ireny na avo zato heny amin`ny fanampiana omen`ny frantsay ny vokatra izay azontsika amin`ireny. Ny ankabeazan`ny antoko dia misy firenena lehibe manohana azy ary anisan`ny manohana an`i Andry Nirina Rajoelina ny “France-Afrique”. Mety tsy hita soritra eo no ho eo fa any ambadika mety efa misy fifanarahana. Mavesa-danja amin`ilay tokony hofantarina hoe avy aiza marina ny loharanom-bola ahafahan`ny kandidà manao fampielezan-kevitra ary tsikaritra izany nandritra ny fifidianana satria nitentina 182 tapitrisa dolara ny vola nampiasainy nandritra ny fihodinana voalohany. Azo refesina amin`izany ny fatiantoka hiditra ho an`ny firenena raha toa ka tsy mampanjaka ny marina ny Fitsarana avo momba ny lalàmpanorenana ny talata ho avy izao.
Marigny A.
Tia Tanindrazana
Samia mijoro ho an'i Gasikara.