Tena faritra manankarena ara-javaboary tokoa i Madagasikara. Mahita zava-baovao hatrany ireo mpikaroka miasa eto amintsika.
Karazana biby maro tongora na «milles pattes» 7 vaovao no hitan’izy ireo. Ilay karazany antsoina hoe : «Sphaeromatidae» avokoa izy ireo izay mitovy habe amin’ny baolina fanaovana tenisy ambony latabatra na «ping pong». Tao anaty harambato any amin’ny ala maina sy feno tsilo any atsimo no nahitana ny iray antsoina hoe «Sphaeromimus andrahomana». Araka ny voalazan’ireo mpikaroka dia feno ala mikitroka io toerana io tany amin’ny 3000 taona lasa tany ka rehefa niharitra ny ala dia nitsoaka any anaty harambato izy ireo. Any Tôlagnaro kosa no fonenan’ny roa hafa. Anaty toerana kely dia kely ao amin’ny tendrombohitr’i Lavasoa no nahitana ny “Sphaeromimus lavasoa”. Toraka izany koa ny “Sphaeromimus sainteluce” izay monina ao Sainte Luce. Ahiana ho lany tamingana moa ireto farany noho ny fitrandrahana fasimainty ataon’ny QMM. Nilaza i Dr Thomas Wesener miasa ao amin’ny Musée Alexander Koenig any Bonn any Alemana fa tena ahiana ny haharipaka azy ireo raha tsy misy ny fepetra fanampiny ankoatra ny fiarovana ny faritra onenany
Tia Tanindrazana
Samia mijoro ho an'i Gasikara.