Politique

Joachim Chissano Mitsikomba amin’ny mpanongam-panjakana


  • Zoma 23 Septambra 2011

Voahitsy ny tondrozotra ary neken’ny ankolafy politika mpifanandrina, izay nohamafisina tamin’ny alalan’ny sonia ny alin’ny zoma hifoha ny sabotsy 17 septambra 2011 tao amin’ny Le Paon d’Or, Antanetibe Ivato, teo anatrehan’ny iraky ny Troika ny SADC.

 Ireto farany izay ny fivoriamben’ny filoham-pirenena SADC tany Luanda (Angola) ny 16-17 aogositra teo no nanapaka ny handefasana azy taty miaraka amin’ny mpanelanelana. Nihevitra ny maro fa ho tao anatin’ny iraka tonga teto ny filoha mozambikanina teo aloha, Joachim Chissano. Tsy nipoitra anefa izy fa ny Dr Leonardo Simao, fanirakirany hatrizay no teto, ankoatra ny Sekretera mpanatanteraky ny SADC Tomaz Salomao. Ny volana aogositra 2010 i Joachim Chissano no nandingana farany an’i Madagasikara. Ankehitriny, miha mazava ny resaka momba azy, indrindra taorian’ny fanehoan-kevitra nataony tamin’ny gazety botswaney iray Mmegi, ary nivoaka tamin’ny Internet ny 16 septambra, niresahany mikasika ny SADC sy ny krizy eto Madagasikara. Tamin’ny ankapobeny dia fanakianana ranofotsiny ny politikan’ny SADC ary fandokafana an’i Andry Rajoelina no nambarany tao. Fanehoan-kevitra izay mifanipaka tanteraka amin’ny toetra farafahakeliny tokony hananan’ny mpanelanelana iraisam-pirenena. Naka toerana mpitsara mantsy izy fa tsy nijanona ho mpanelanelana. Tsy azo adinoina anefa fa izy no mpanelanelana ofisialy notendren’ny SADC, tamin’ny 30 jona 2009, handray an-tanana ny fandaminana ny krizy teto Madagasikara, ary tsy mbola nosoloina tamin’io toerana io. Ankehitriny anefa i Joachim Chissano dia mahavita milaza, araka io fanehoan-keviny tao amin’ny Mmegi io, fa tsy mahalala ny tontolo politika eto Madagasikara ny SADC ka tokony hanokatra ny masony. Tonga hatramin’ny filazana aza fa tohanan’ny vahoaka Malagasy maro i Andry Rajoelina, ity farany izay nanongana an’i Marc Ravalomanana, filoha izay tsy nanao afa tsy nanageja ny vahoaka sy nanitsakitsaka lalàmpanorenana ary nanome vahana kolikoly nandritra ny fotoana nitondrany, araka ny filazan’i Joachim Chissano azy.

Raha ny fiheveran’ity filoha mozambikanina teo aloha ity dia amin’ny maha DJ sy mpitondra tanora an’i Andry Rajoelina no tsy ankatoavan’ireo mpitondra eo anivon’ny SADC azy. Nokianiny mihitsy aza moa ry zareo Botswaney fa tsy namelatra karipetra mena ho an’i Andry Rajoelina. Nanongana an’i Mouammar Kadhafi, izay 42 taona teo amin’ny fitondrana tany Libia, i Abdoula Jalil, hoy i Joaquim Chissano, nefa dia nahazo fankatoavana ny tetezamita tarihiny. Tsy nisy valaka amin’izany ny nataon’i Andry Rajoelina, tamin’ny nanilihana an’i Marc Ravalomanana, ka fialonana sy fihatsaram-belatsihy ny fandavana tsy hankato ny fitondrany, hoy ihany ity Mozambikanina ity, ka niantsoany ny SADC handinika ny fanapahan-keviny mikasika an’i Madagasikara.

Mipetraka eto ny fanontaniana manoloana izany. Inona no nitranga teny Ivato tamin’iny heriny anio, raha teo i Joaquim Chissano ? Ny azo antoka aloha dia tsy misy mpihaino izy ary tsy ilaina intsony ao anatin’ity dingana famahana ny krizy eto Madagasikara ity. Toa inian’i Chissano hadinoina fa izao tontolo izao, indrindra fa ny SADC sy ny Vondrona Afrikanina, dia niray feo fa fanonganam-panjakana no niseho teto tamin’ny 2009, ka tompon’andraikitra tamin’izany i Andry Rajoelina, fihetsika izay nomelohin’izao tontolo izao ary mbola nohamafisina tamin’ny nandraisan’ny CPS sazy mihatra isam-batan’olona tamin’ny martsa 2010. Niisa 109 izy ireo no voakasin’io sazy io, ka lohalisitra amin’izany i Andry Rajoelina. Ankehitriny anefa i Joaquim Chissano milaza fa tokony hoekena ny fitondran’izany mpanongam-panjakana izany, nefa izy dia mahalala tsara ny votoatin’ny fifanarahan’i Cotonou sy ny satan’ny demokrasia afrikanina sy ny fepetra tokony horaisina mikasika ny mpanongam-panjakana. Sa efa mitsikomba amin’ny mpanongam-panjakana koa izy ankehitriny ary hanome vahana izany aty amin’ny Vondrona SADC ? Tsy mahagaga ihany raha voailika izy !

 

Nangonin’i Jean D.

 

Tia Tanindrazana

Samia mijoro ho an'i Gasikara.


Ao amin’ity sokajy ity ihany : Politique

  • Praiminisitra Mamitiana Rajaonarison
  • Alakamisy 07 Mey 2026

« Tsy tia an’i Madagasikara

  • Namaly an’i Roland Ratsiraka
  • Alakamisy 07 Mey 2026

ireo fiarahamonim-pirenena

  • Pr Joseph
  • Alarobia 06 Mey 2026

« Ara-dalàna sy valin'ny nataony

  • Fanenjehana an-dRajoelina
  • Alarobia 06 Mey 2026

Hosantarina amin’ny

  • Mbola mafana ny dosie Raholdina
  • Alarobia 06 Mey 2026

Mifanipaka ny resaky ny PAN

  • Antenimierampirenena
  • Alarobia 06 Mey 2026

Raharaha maro hodinihina anatin’ny 60 andro…

Hijery ny tohiny
FTT