Edito

Partagé sur :
• facebook

Hanara-dia an’ireo mpitondra Arabo nirodana tamin’ity taona ity ihany koa ny kolonely Kadhafi nitantana an’i Libia nanditra ny 42 taona.

 Sarotra ho azy mantsy ny ho tafajanona eo amin’ny fitondrana noho ny herin’ny fanoherana azy sy ny fankatoavan’ny sehatra iraisam-pirenena ny CNT na Filankevim-pirenena momba ny tetezamita any Libia. Tsy ady ambony latabatra fotsiny no handrodanana an’i Kadhafi fa ady mivantana amin’ny basy aman-tafondro mihitsy. Ny OTAN mandaroka baomba ireo toerana hieren’ny miaramila mbola manohana ny fitondrana, ary ireo mpanohitra kosa manafika an-tanety. Ny Frantsay sy ny Anglisy no mamatsy fitaovam-piadiana azy ireo efa ho efa-bolana teo ho eo izay, ary efa vita drafitra tsara daholo ny zavatra atao ary tsy maintsy mirodana ny fitondran’ny kolonely. Isan’ireo filoham-pirenena voalohany nidodododoan’i Andry Rajoelina ny kolonely Kadhafi raha vao tontosa ny fanonganam-panjakana teto. Tsy nahenoan-teny mikasika ity raharaha tany Libia ity anefa ny FAT tao anatin’izay volana maromaro nisin’ny savorovoro tany izay. Tafiditra ao anatin’ny fiovana goavana any amin’ny firenena Arabo izao mitranga any Libia izao, satria taorian’i Tonizia sy Ejipta dia nahazo ny anjarany koa ny mpitondra tsy refesi-mandidy tao amin’ity firenena ity. Tsy vao izao no nifanolana tamin’ny sehatra iraisam-pirenena sy ireo firenena tandrefana matanjaka ny kolonely Kadhafi fa efa hatrany amin’ny nandrombahany ny fahefana tamin’ny 1976. Nanongam-panjakana mantsy izy, ary nanaraka ny foto-kevitry ny tatsinanana dia ny sosialisma izany, ka tsy nahagaga raha nifandona tamin’ny Amerikanina.

Malaza ratsy ho mpampiantrano mpampihorohoro sy mpanapoaka baomba i Libia ary maro ireo asa fampihorohoroana naha voatonontonona mivantana ity firenena ity. Manankarena amin’ny resaka solika koa anefa i Libia ary tena maro mpitsiriritra, satria anisan’itreo firenena mbola manana tahirin-tsolika matevitevina ihany, tahaka ireo firenena Arabo maro. Tsy lavitr’izao ady sy fandrodanana izao arak’izany io resaka io, satria mitombo ny angovo ilain’izao tontolo izao, indrindra fa ireo firenena matanjaka, ka izay no mahatonga ny ady etsy sy eroa, raha ny fandinihan’ny mpahay tantara sy manam-pahaizana manokana momba ny toe-karena.

Tsy tongatonga ho azy ny ady tany Afghanistan, Irak, ny fandrodanana tany Tonizia, Ejipta, Yemen ary Libia, fa mety planina efa vita mialoha. Raha nisy ny fitondrana tena mafy orina dia anisan’izany ny tany Irak notantanan’i Saddam Hussein, nirodana ihany anefa ary angaredona mihitsy nonataon’ireo firenena vaventy ka namarana ny hetsika ny Amerikanina. Marefo dia marefo ny toekaren’Irak amin’izao fotoana, tsy matanjaka tahaka ny fahiny intsony ny tafika irakianina ary dia ny Amerikanina no mampiofana sy mampianatra ny polisy sy ny miaramila any an-toerana. Nisy ny fotoana anefa voalaza fa laharana faha-4 maneran-tany amin’ny tanjaky ny tafika sy ny fitaovam-piadiana eo am-pelatanany i Irak. Araka ny vinavina dia mahatratra 60 miliara dolara mahery ny fananan’i Mouammar el Kadhafi, izany hoe mihoatra lavitra ny an’ilay teratany Meksikana Carlos Slim sy ny filoha mpanorina ny Microsoft Bill Gates, ka izay no hanambaran’ireo mpanara-baovao fa tsy tongatonga ho azy izao mitranga any Libia izao fa misy ambadika ara-bola sy ara-toekarena.

RTT

Tia Tanindrazana

Samia mijoro ho an'i Gasikara.