Maro ireo vondrom-bahoaka itsinjaram-pahefana (CTD) indrindra ireo kaominina mitaraina fa tsy voarain` izy ireo ny anjara tamberimbidiny indrindra ny avy any amin`ny orinasa vaventy mitrandraka harena ao aminy.
Ho an`ny sehatry ny harena an-kibon`ny tany ohatra, dia manodidina ny 2%n` ny sarany na haba alaina amin`ny vidiny ivarotana azy. Mitsinjara roa io 2% mihoatra amin`ny vidiny ny haba io ka sokajina haba (redevances minières) ny 0,6% ary tamberim-bidy ny 1,4%. Tsinjarain` ny tahirim-bolam-panjakana isaky ny rafitra tokony hahazo azy amin` izay ireny haba ireny avy eo. Mankany amin`ny fanjakana ny haba ho an` ny harena an-kibon` ny tany (redevances minières) ary an` ny CTD ny tamberimbidy amin`ny harena an-kibon` ny tany. Lasan` ny fanjakana ny 65%n` ny haba avy amin` ny harena an-kibon` ny tany ary lasan` ny kaominina ny 90%n` ny tamberimbidy. Matoa anefa mitaraina ireo CTD fa tsy misy fampandrosoana eo amin` ny faritra misy azy dia noho ny tsy fahatokisana azy ireo. Misy mihitsy amina miliara ny vola tokony hiditra ho an` ireo vondrom-bahoakam-paritra saingy toa fehezin` ny fanjakana ny volabe. Marihana hatrany fa mamaritra ny fepetra ao amin`ny rafitra iraisam-pirenena hisian`ny mangaraharaha ny harena an-kibon` ny tany vaventy (EITI) fa tsy maintsy fantatra mazava avokoa ny hetra na haba naloan`ny orinasa mitrandraka sy ny nampiasana azy ireny. Raha manahy ny fanjakana fa tsy manana traikefa amin`ny fitantanana volabe ireo kaominina indrindra ny any ambanivohitra dia tokony miroso amin` ny fampiofanana azy ireny izy fa tsy tokony hivangongo amin` ny fitondrana foibe intsony ny fitantanana ny vola.
Marigny A.
Tia Tanindrazana
Samia mijoro ho an'i Gasikara.